Giao tiếp tốt, giao tiếp hiệu quả không phải là khả năng thiên phú có sẵn trong bạn. Cũng giống như sự tự tin, bạn cần phải rèn luyện và trải nghiệm mới có thể nâng tầm được khả năng giao tiếp của mình trong cuộc sống, công việc và đạt được những điều bạn muốn.

Tôi không phải là một chuyên gia trong giao tiếp. Nhưng tôi tự tin với khả năng giao tiếp của mình vì tôi có sự rõ ràng trong truyền đạt và người khác vẫn muốn lắng nghe tôi nói chuyện trong những lần sau. Tôi nghĩ, đó là hiệu quả.

Kỹ năng giao tiếp tôi có được hoàn toàn do rèn luyện mà ra. Thành ra, theo thời gian, tôi càng tự tin hơn khi giao tiếp với người khác.

Thế nhưng, tôi không có một chiến lược cụ thể giúp bạn giao tiếp hiệu quả. Nhưng tôi có thể chia sẻ với bạn những gì tôi đọc được, biết được từ người khác. Tôi hy vọng rằng, chúng sẽ giúp bạn cải thiện và nâng tầm được kỹ năng giao tiếp của bạn.

Bước 1: Trả lời câu hỏi “Đâu là những vấn đề cơ bản trong giao tiếp?”

1. Dám nói ra những suy nghĩ/ý kiến hay quan điểm của mình

Bạn là 1 thành viên trong đội nhóm của bạn và là 1 thành viên trong gia đình. Bạn hoàn toàn có thể đóng góp ý kiến trong buổi trò chuyện, thảo luận gì đó. Có những người do dự khi nói chuyện vì bản thân họ sợ hãi, như sợ ý kiến của mình khiến người khác cười chê hay quan điểm của mình kém xa của người khác, hay bạn không dám nói chuyện trước đám đông.

Hãy tự tin bày tỏ quan điểm của mình. Bạn không mất gì cả mà điều đó chỉ giúp bạn tự tin hơn, hòa đồng hơn vào với đội nhóm. Và biết đâu được, ý kiến của bạn chính là sự khác biệt đang cần tìm.

2. Luyện tập mỗi khi có thể

Yếu tố luyện tập cũng góp phần củng cố khả năng giao tiếp, bạn có thể bắt đầu từ quá trình tương tác gần gũi với mọi người trong gia đình, nhóm bạn bè, đồng nghiệp, hay những người quen thuộc trong cuộc sống của bạn rồi mở rộng ra là những người lạ, mới quen biết. Đó cũng là cơ hội trao đổi, học hỏi văn hóa đến từ vùng, miền khác nhau.

Bước 2: Bạn cần tạo sự lôi cuốn đối với người đối diện

Ở đây không phải là bạn bắt buộc phải trang điểm rực rỡ, khoác những bộ cánh mĩ miều mà là ánh mắt, cử chỉ hay hành động của bạn.

1. Bạn nói chuyện bằng miệng, nhưng bạn cũng giao tiếp bằng mắt

Dù bạn đang nói chuyện hay lắng nghe, hãy nhìn vào mắt của đối phương. Điều này sẽ giúp bạn tương tác thành công hơn. Giao tiếp bằng mắt thể hiện sự quan tâm của bạn và khuyến khích đối phương cởi mở trao đổi cùng nhau.

Nhìn vào mắt người đối diện khi nói chuyện không phải là một thói quen 1 lần mà có ngay kết quả. Vì nó còn liên quan tới sự tự tin. Không phải ai cũng có thể nhìn vào mắt người khác khi nói chuyện, nên mới có kiểu miệng nói nhưng mắt hướng trần nhà hay mặt sàn phía dưới.

Vậy nên, bạn phải luyện tập dần dần qua mỗi lần nói chuyện. Bạn hoàn toàn làm được điều này.

Một bí quyết để cải thiện kỹ năng giao tiếp bằng mắt là ý thức nhìn vào một bên mắt của người nghe, sau đó chuyển sang bên mắt kia. Một thủ thuật khác là tưởng tượng ra một chữ “T” trên gương mặt của người nghe, với thanh ngang là một đường tưởng tượng trên lông mày và đường thẳng đứng đi xuống trung tâm của mũi. Hãy giữ mắt của bạn quét trong vòng khu vực chữ “T” đó.

Bạn thấy có thể làm được không?

2. Chú ý sắc thái biểu cảm trên khuôn mặt kết hợp hành động cử chỉ của mình

Sắc thái biểu cảm trên khuôn mặt của bạn sẽ thể hiện rõ bạn có thái độ như thế nào với câu chuyện đang được nói tới. Bạn không hứng thú hay hứng thú, bạn thờ ơ hay chăm chú lắng nghe. Tất cả đều có thể hiện rõ trên khuôn mặt bạn. Vì thế bạn phải chú ý.

Các hành động cử chỉ của tay cũng vô cùng quan trọng. Bạn để tay như thế nào, múa may loạn xạ hay chắp sau mông,… cũng sẽ khiến đối phương có muốn lắng nghe và tiếp tục lắng nghe bạn nói hay không. Tùy thuộc vào tính chất cuộc nói chuyện mà có sự điều chỉnh cử chỉ sao cho phù hợp.

3. Thông điệp truyền tải hay từ ngữ, cử chỉ, biểu hiện nét mặt,… phải phù hợp với hoàn cảnh, tình huống

Giao tiếp không chỉ đơn thuần là cử chỉ, biểu hiện nét mặt ra sao mà còn là cách sử dụng từ ngữ, tông giọng, mức độ âm thanh phù hợp với mỗi hoàn cảnh hay tình huống. Bạn bè nói chuyện, tán gẫu về một đề tài nào đó, không khí trang nghiêm tại một buổi nghi thức, diễu hành, một đám hiếu hay một đám hỉ. Bạn muốn phê bình hay khen ngợi, động viên ai đó,… Rất nhiều tình huống khác nhau cần bạn điều chỉnh “diện mạo”, ngôn từ cho phù hợp.

4. Giao tiếp còn thể hiện qua “ngôn ngữ cơ thể” của bạn

Đôi khi, ngôn ngữ cơ thể còn thể hiện nhiều thứ hơn cả lời nói. Tư thế mở với cánh tay thả lỏng dọc cơ thể cho thấy bạn có thể dễ dàng tiếp nhận và sẵn lòng lắng nghe những gì người xung quanh muốn nói.

Mặt khác, động tác khoanh tay và khom vai, thậm chí rung rung chân của bạn lại cho thấy sự thờ ơ đối với cuộc trò chuyện hoặc biểu hiện sự không sẵn sàng khi giao tiếp, thậm chí làm mất đi sự hảo cảm của người đối diện về bạn.

Đôi khi, một cuộc nói chuyện dài hay nhanh chóng tan vỡ cũng chỉ vì vài hành động của cơ thể bạn. Có thể bạn không cố ý mà là thói quen của bạn. Chẳng hạn như, rung rung chân khi ngồi, tay chắp sau mông khi nói chuyện,… cũng vô tình gây mất cảm tình từ người đối diện. Cử chỉ, biểu hiện tư thế phù hợp có thể khiến các cuộc đối thoại khó khăn trở nên thông suốt hơn.

5. Hãy thể hiện bạn là người có văn hóa, tôn trọng người đối diện qua thái độ mang tính xây dựng và niềm tin của bạn

Thái độ và biểu hiện của bạn cũng sẽ quyết định phần lớn hiệu quả giao tiếp. Bạn là người sống có văn hóa, lịch sự hay một người thô lỗ, cộc cằn, hà tiện. Bạn trò chuyện cởi mở và chân thành với người khác. Bạn tôn trọng buổi gặp mặt hay không sẽ góp phần tích cực vào kết quả của buổi giao tiếp. Tuy nhiên, phải tùy vào đối tượng giao tiếp mà bạn cần có những cách giao tiếp khác nhau: với sếp, đồng nghiệp, hay với bạn bè, họ hàng mà bạn sẽ có sự điều chỉnh linh hoạt, phù hợp.

6. Giao tiếp không chỉ đơn thuần là bạn nói, bạn truyền đạt mà còn là cách bạn lắng nghe

Đây không phải là một kỹ năng được quan tâm nhiều, nhất là với những người trẻ. Họ chỉ biết nói ra, đề bạt, yêu cầu, đề nghị mà rất ít khi chịu lắng nghe người khác, thậm chí không kiên nhẫn để nghe.

Tuy nhiên, khi bạn học được cách lắng nghe người khác nói và chia sẻ, điều đó đồng nghĩa với việc duy trì được cuộc nói chuyện lâu hơn, thể hiện bạn là người có văn hóa, tôn trọng người khác. Bạn học được nhiều điều hơn khi lắng nghe người khác nói.

Một điều tối kị trong giao tiếp là “chặn họng”, cắt ngang một cách không lịch sự khi người khác đang nói. Bạn có quyền góp ý, chia sẻ nhưng bạn có thể làm điều đó sau khi người ta nói hoặc có thể tìm cách tạm dừng người nói ở 1 đoạn nào đó phù hợp.

Bước 3: Sử dụng từ ngữ mềm dẻo và linh hoạt – Đây là một quá trình cần luyện tập lâu dài

1. Nói chuyện rõ ràng

Có 1 từ vô cùng quan trọng trong mọi thứ bạn làm, trong mọi hành động của bạn, đó là “Clearity” – sự rõ ràng. Rõ ràng trong lời ăn tiếng nói, rõ ràng trong suy nghĩ, nhận thức,… Có được sự rõ ràng ấy, bạn có được mọi kết quả tốt.

Trong giao tiếp, cách nói rõ ràng sẽ giúp người nghe hiểu được những gì bạn nói và tiếp tục lắng nghe bạn. Sự rõ ràng ở đây thể hiện không chỉ ở nội dung bài nói mà còn ở cách bạn nói. Bạn nói mạch lạc, khúc chiết, nói với tốc độ vừa phải, âm lượng đủ to – rõ hay nói lí nhí, dài dòng, tràng giang đại hải?

Khi bạn rõ ràng trong cả nội dung và hình thức bên ngoài, bạn sẽ thu hút được sự hứng thú lắng nghe của người khác.

2. Sử dụng những từ thích hợp

Người khác sẽ đánh giá khả năng của bạn thông qua vốn từ vựng mà bạn dùng. Nếu bạn không chắc chắn về ý nghĩa của một từ, không nên sử dụng nó. Tiếp tục trau dồi vốn từ vựng bằng công cụ từ điển và bắt đầu một thói quen hàng ngày là học một từ mới mỗi ngày. Thỉnh thoảng sử dụng nó trong các cuộc trò chuyện của bạn với mọi người xung quanh khi cần thiết.

3. Điều chỉnh tốc độ nói

Bạn không thể nói quá nhanh làm cho người nghe không bắt được ý bạn muốn nói. Bạn cũng không thể nói quá chậm đến mức mà người nghe thấy sốt ruột, không đủ kiên nhẫn để nghe tiếp. Tốc độ nói của bạn rất quan trọng, thể hiện sự tôn trọng với người nghe và mong muốn muốn truyền tải nội dung của bạn. Bạn cần rèn luyện sao cho tới khi đạt được tốc độ bình ổn, người nghe nắm bắt được thông tin bạn nói.

Bước 4: Giọng nói của bạn sẽ trở thành một lợi thế lớn trong giao tiếp của bạn

1. Rèn luyện giọng nói

Tông giọng cao không được xem là lợi thế khi nói chuyện. Trên thực tế, giọng nói quá cao và mỏng manh có thể khiến bạn bị những người khác cho là không nghiêm túc. Hãy bắt đầu tập luyện để hạ thấp độ cao giọng nói của bạn. Tập hát những bài hát yêu thích ở quãng tám sẽ giúp tạo ra âm thanh dễ chịu, hãy thực hành và sau một khoảng thời gian, giọng nói của bạn sẽ bắt đầu trầm hơn và tiến bộ rõ rệt.

2. Khiến giọng của bạn trở nên sinh động

Cần có điểm “nhấn nhá” trong khi nói chuyện, hoặc ý bạn muốn nhấn mạnh, tránh gây nhàm chán hay buồn ngủ cho người nghe. Bạn không thể nói chuyện mà chẳng hề lên xuống như viết một đoạn văn mà chẳng có chấm, phẩy. Như thế chẳng khác gì người ta nghe bạn tụng kinh hay nhân viên tổng đài thu âm sẵn cuộc tư vấn.

Đây không phải là điều không thể rèn luyện được. Bạn hoàn toàn có thể cải thiện giọng của mình để trở nên linh hoạt hơn.

3. Điều chỉnh âm lượng phù hợp

Bạn sẽ không thể nói chuyện với “volume” đạt cường độ dexibel (db) cực lớn khi nói chuyện với người lớn hay ngồi với một người khác ở khoảng cách rất gần. Bạn cũng không thể nói năng lí nhí, nói thầm khi ngồi nói chuyện với đối tác, kể cả bạn bè, đồng nghiệp ở khoảng cách gần. Bạn cần nói với âm lượng vừa phải khi ngồi gần người khác, để họ nghe rõ ràng những gì bạn nói. Khi đứng trước 1 hội trường, bạn cần sự hỗ trợ của micro, hoặc nếu không bạn cần nói to, rõ ràng.  

Thành thạo kỹ năng giao tiếp sẽ giúp bạn kết nối với người khác dễ dàng và hiệu quả hơn. Các mối quan hệ lâu dài bắt nguồn từ ấn tượng trong giao tiếp lần đầu và những lần sau đó. Giao tiếp nên dựa trên nguyên tắc tôn trọng, linh hoạt, khéo léo, lắng nghe sẽ giúp buổi nói chuyện đạt hiệu quả cao và tạo dựng các mối quan hệ bền lâu sau đó.