Khi được hỏi lý do bạn học tiếng Anh là gì thì hầu như mọi người đều thống nhất với câu trả lời là “để nói được tiếng Anh tự tin”. Thế nhưng, nếu bạn vẫn giữ thái độ học tập kiểu như “cưỡi ngựa xem hoa” hay “công việc không yêu cầu nên chưa cần học”, rồi cả “nước đến chân mới nhảy” hay cách học tiếng Anh như trước đây: chú trọng ngữ pháp, học nghe nói trước trong khi phát âm sai gần như toàn bộ, v.v thì thực sự, chẳng biết bao giờ bạn mới tự tin nói tiếng Anh được. 

Vậy nên, tôi nghĩ rằng, để nói tiếng Anh tự tin, bạn không chỉ cần đúng phương pháp mà còn là thái độ của bạn.

Dưới đây là 7 điều tôi nghĩ rằng bạn cần nhớ nếu muốn nói tiếng Anh tự tin hơn.

#1. Sự kiên trì là quan trọng nhất

Kể cả khi sang Mỹ học tiếng Anh với giáo viên giỏi nhất và môi trường tốt nhất, bạn không thể nói tiếng Anh như người Mỹ chỉ sau 1-2 tháng. Có rất nhiều bạn bỏ tiền sang Mỹ học ESL trong ba tháng, nhưng vẫn không giao tiếp được gì nhiều. Đơn giản là ba tháng không đủ để bạn “go from zero to hero”. Sự kiên trì là quan trọng nhất để bạn có thể nói tiếng Anh tự tin, lưu loát.

Sự kiên trì có quan hệ mật thiết với tính kỷ luật bản thân, tạo thành sự cam kết trong mỗi hành động. Kiên trì, kỷ luật bản thân thực hành theo phương pháp học tiếng Anh nào đó để đạt được mục tiêu cuối cùng là tự tin nói tiếng Anh.

Tôi hiểu rằng, “lười” hay “trì hoãn” là một loại bệnh mãn tính rất phổ biến của chúng ta. Chung quy nhiều lý do không nói được tiếng Anh cũng tựu chung lại chữ này mà ra. Thế nhưng, để có thể nói chuyện với một ai đó một cách tự tin bằng tiếng Anh, bạn cần khắc phục căn bệnh này. Chẳng còn cách nào khác.

Để nói được tiếng Anh, bạn cần rèn luyện thói quen học tiếng Anh của mình mỗi ngày. Bạn có thể tìm được Cách giúp bạn vượt qua những trì hoãn và có thêm động lực học tiếng Anh trên tienganhtongluc.com.

Ngoài ra, tôi chia sẻ với bạn Cách để rèn được kỷ luật bản thân tại: chienluockhoinghiep.com. Tôi nghĩ nó cũng cần thiết cho bạn trong mỗi hành động.

#2. Tự luyện nói tiếng Anh thông qua rèn Phát âm trước

Bạn có thể tự luyện nói bằng cách ghi âm và tự mình nghe lại. Nếu bạn không thể hiểu mình vừa nói cái gì, đừng hy vọng người khác có thể. Trong tự học, bắt đầu từ căn bản về phát âm tiếng Anh sẽ giúp bạn rất nhiều. Mình phát âm sai ở đâu, sai âm đầu, âm cuối hay không phát âm âm cuối? Mình nói đã đúng “live” chưa? Đã phát âm chuẩn chưa để người nghe không bị nghe nhầm sang “life” hay “lie” hay “like” gì đó?

Rõ ràng “I want two pieces” (tôi muốn 2 miếng bánh) lại bị hiểu nhầm thành “I want to piss” (tôi muốn đi tè) chỉ vì lỗi phát âm sai một cách ngớ ngẩn.

Rõ ràng là lời chúc chân thành, bình an “Peace on you” lại bị hiểu thành “Piss” on you (tè vào mặt…)!

Học phát âm tiếng Anh chưa bao giờ là dễ dàng, phải mất rất nhiều thời gian, công sức luyện tập, thậm chí “khan cổ” mới có thể phát âm đúng, chuẩn theo phiên âm quốc tế. Phát âm sai là lỗi kinh điển của những người học tiếng Anh. Thế nhưng, nếu bạn cố tình phát âm sai tạo thành thói quen mà không chịu sửa lại thì rất khó có thể nói và nghe được tiếng Anh. Đó là điều chắc chắn.

Vậy nên, luyện kỹ năng nói tiếng Anh nên bắt đầu từ học Phát âm tiếng Anh bạn nhé.

Bạn có thể bắt đầu LÀM QUEN từ Cách phát âm tiếng Anh trong 4 Bước Tự học tiếng Anh hiệu quả trên tienganhtongluc.com trước khi tiếp tục rèn các kỹ năng tiếng Anh khác là nói và nghe tiếng Anh.

#3. Đầu vào tiếng Anh (Input) vô cùng quan trọng

Giống như thi đại học, đầu vào tốt là 1/2 sự đảm bảo đầu ra tốt. Nghe tiếng Anh chuẩn dưới các hình thức như xem phim, học online, tin tức… sẽ tốt hơn rất nhiều cho bạn. Tài liệu nghe tốt trước hết phải phù hợp với trình độ (về từ vựng, tốc độ nói, mức độ quen thuộc của chủ đề…).

Bạn không thể cố gắng “mài giũa” đôi tai của mình với BBC hay CNN trong khi bạn chưa nghe được tiếng Anh hay mới bắt đầu học ngôn ngữ này. Nghe tiếng Anh cũng giống như quá trình “mưa dầm thấm lâu”. Bạn phải học nó một cách từ từ, từ thụ động tới chủ động.

Trong cuốn sách “9 Chiến lược học tiếng Anh thành công cho người Việt“, tôi có chia sẻ với bạn về một số nguồn nghe hữu ích và Cách giúp bạn học nghe dễ dàng hơn. Bạn có thể tham khảo để rèn luyện đôi tai của mình trở nên nhạy bén, linh hoạt hơn. 

Thế nhưng, một điều quan trọng với bạn là, để học nghe và nói được tiếng Anh tự tin, hiệu quả, trước hết, bạn cần có nền tảng Phát âm chuẩn quốc tế. Chỉ khi bạn phát âm đúng từng từ, từng câu, bạn mới có thể nghe và nói đúng được.

Có rất nhiều tài liệu, sách vở hay công cụ hữu ích giúp bạn luyện kỹ năng Phát âm hiệu quả. Dù là trên BBC Learning English hay trên trang tienganhtongluc.com của tôi, thì tôi hy vọng rằng, bạn vẫn kiên trì rèn luyện mỗi ngày cho tới khi tự tin và thuần thục hơn.

#4. Nói chuyện về các chủ đề ý nghĩa

Internet chứa rất nhiều trang web nơi bạn có thể tìm người nói chuyện bằng tiếng Anh, tuy nhiên các cuộc nói chuyện thường không thú vị và quanh quẩn ở những đề tài tẻ ngắt. Những câu chuyện của giới “săn tây” thường cũng quanh quẩn ở các câu hỏi “Do you like Vietnam?“, “Do you like Vietnamese food?“. Không thì đó chỉ là những cách đối đáp cụt ngủn, kiểu tiếng Anh “bồi”, tiếng Anh phiếm (chat chit), thậm chí tiếng Anh “pha” tiếng Việt.

Khi thực hành, bạn hãy lựa chọn chủ đề mình quan tâm, tức là nói tiếng Anh theo ngữ cảnh hay tình huống cụ thể. Ví dụ: làm đẹp, chăm con, nấu nướng, kinh tế. Đồng thời, tính “phức tạp” của các đề tài giúp bạn diễn đạt tốt hơn.

#5. Học tiếng Anh từ nhiều nguồn

Nếu chỉ xem tin tức tiếng Anh, đọc báo tiếng Anh, bạn sẽ hiểu ngôn ngữ “formal”, nhưng không hiểu được các cách diễn đạt thường ngày và “slang” được dùng trong nói tiếng Anh.

Thông thường, tôi thấy nếu bạn khăng khăng chỉ đọc các tin (News) trên BBC hay VOA,… thì mục đích của bạn chỉ là để hiểu được nội dung hay lấy thông tin, tăng cường hiểu biết mà thôi. Dĩ nhiên, các tin tức đó có thể giúp bạn học cách viết câu, học thêm từ vựng.

Thế nhưng, trong thời đại ngày nay, bạn không chỉ “giao tiếp” trên văn bản, qua giấy tờ, email, mà quan trọng hơn là nói trực tiếp (face-to-face). Vậy nên, nếu nói rằng, ngôn ngữ trên văn bản là nội dung của cuộc nói chuyện thì ngôn ngữ face-to-face chính là yếu tố bao quanh nội dung cuộc nói chuyện và dẫn dắt bạn truyền tải nội dung đó hiệu quả, thú vị hơn.

Bạn thấy hơi khó hiểu?

Bạn có thể hình dung 1 bài thuyết trình của bạn. Nếu bạn chỉ đơn thuần trình bày nội dung trên mỗi slide thì chẳng khác nào bạn đang học thuộc, đọc ra rả bài thuyết trình một cách khô khan. Dĩ nhiên, người nghe chẳng thích điều đó. Tôi không nói rằng nội dung không quan trọng. Thế nhưng, các cấu trúc trong giao tiếp tiếng Anh sẽ giúp bạn kết nối với người nghe và khiến bài thuyết trình của bạn trở nên thú vị, bớt khô khan.

Đơn giản, các cấu trúc giao tiếp tiếng Anh kiểu như “You’re welcome!” hay “How do you do today?”, “Do you understand clearly what I am sharing with you? If no, I am pleased to share again with you” etc.

Bạn thấy thế nào? Thú vị hơn rồi phải không? Tôi nghĩ đó cũng là sự kết nối trong giao tiếp.

Bạn nên làm quen với tất cả loại ngôn ngữ đó, đọc “Wimpky kid” (tên đầy đủ là “Diary of Wimpky Kid – Nhật ký cậu bé nhút nhát) để có ngôn ngữ hàng ngày. Truyện có nội dung đơn giản nhưng rất vui và quan trọng là có nhiều cụm từ/idioms rất hay có thể áp dụng cho Speaking hay Writing của bạn.

Tất nhiên, bạn có thể tìm thấy nhiều nguồn sách vở, tài liệu khác có thể hỗ trợ bạn phát triển kỹ năng tiếng Anh của mình.

Ngoài ra, bạn có thể đọc “text book” để có ngôn ngữ “formal”;… Đôi khi, đọc nhiều cũng có thể hỗ trợ bạn khi nói, đặc biệt về khoản từ vựng.

#6. Diễn đạt ý tưởng, không dịch

Dịch là bản năng của người học ngôn ngữ thứ hai và không phải không có lợi. Tuy nhiên, dịch khi nói đôi khi khiến bạn bí từ, thành ra trúc trắc. Bởi vì bạn có khuynh hướng chung là “word-by-word”. Bạn sẽ tư duy theo kiểu “từ đó dịch là gì”. Ví dụ, khi muốn nói “Ông ấy rất uyên bác“, mà không biết từ “uyên bác” là gì, bạn sẽ ngắc ngứ, ngần ngừ suy nghĩ.

Vậy sao không diễn đạt câu đó theo 1 cách khác?

Hãy nhớ rằng, cái cần truyền đạt là ý tưởng, không phải ngôn ngữ. Trong ví dụ ở trên, ý cơ bản là ông ấy cái gì cũng biết “He knows everything“; hay ông ấy rất thông minh và chịu khó “He is smart and he reads everyday“.

Đó không phải dễ nói hơn không?

#7. Học tiếng Anh nói sai là chuyện bình thường

Sẽ thật tuyệt vời (và kỳ lạ) nếu bạn có thể nói tiếng Anh trôi chảy, không vấp váp và chuẩn 100%. Có lẽ bạn nên đi dạy tiếng Anh hoặc làm MC.

Phần lớn thì không như vậy, vì tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai. Tôi nghĩ rằng, cho dù bạn tiếp xúc với tiếng Anh từ rất lâu rồi, thậm chí bạn sống ở nơi nói tiếng bản ngữ. Thế nhưng, việc không nói tiếng Anh “chuẩn xác” theo người bản ngữ hay còn phát âm sai cũng không phải là điều khó hiểu. Chuyện mắc lỗi là bình thường, Cứ nói to lên để lấy sự tự tin, sai đâu sửa đấy, rồi bạn sẽ thấy mình tiến bộ rất nhanh. Không dám phát âm hay đọc to từng từ thì bạn sẽ không học được các từ mới. Suốt ngày chỉ quanh quẩn với “Hello”, “Good morning”, “I’m fine. Thank you” rồi “See you again” và “Good bye” thì còn gì là học tiếng Anh nữa!