Khi ta muốn bạn bè quốc tế biết về tinh hoa ẩm thực Việt Nam, liệu ta có đưa cho họ giáo trình về ẩm thực Việt, dạy họ thật nhiều tiết học lý thuyết về ẩm thực Việt? Sau đó bắt họ làm bài kiểm tra 15′, kiểm tra 1 tiết, kiểm tra cuối kỳ, kiểm tra viết, kiểm tra miệng (học vẹt) về các món ăn Việt? Hoặc tiên tiến hơn, ta yêu cầu bạn bè quốc tế làm thật nhiều bài thuyết trình về ẩm thực Việt và tham gia vào những buổi thảo luận nhóm về cách nấu các món ăn Việt??? Có lẽ chỉ sau 1-2 tuần, người chịu khó nhất và lịch sự nhất cũng sẽ “bỏ của chạy lấy người”. Có lẽ ai cũng hiểu rằng đây là cách dạy và học “củ chuối” và kém hiệu quả nhất.

Khi tìm hiểu về ẩm thực Việt, điều mà bạn bè quốc tế mong muốn là trải nghiệm ẩm thực Việt, thưởng thức những món ăn, thậm chí học cách nấu những món ăn này từ những nghệ nhân hoặc đầu bếp giỏi. Ai cũng đồng ý rằng đây là cách học nhanh nhất, trực quan nhất, hiệu quả nhất, đọng lại trong tâm trí lâu nhất.

Có một thực tế là, trong thời đại giáo dục 4.0 ngày nay, nhiều trường học, trung tâm Anh ngữ và giáo viên vẫn “dạy chay” và người học vẫn “học chay” tiếng Anh. Người học bị nhồi nhét cấu trúc ngữ pháp, từ vựng. Họ bị lạc lối vào một ma trận kiến thức nên quay cuồng, chóng mặt, đành phải học tủ, học vẹt, học đối phó với môn ngoại ngữ quan trọng để có tư duy và cơ hội toàn cầu này.

Học 12-16 năm tiếng Anh mà phần lớn người Việt chúng ta phát âm tiếng Anh sai loạn cả lên. Khả năng viết câu thì theo kiểu nghĩ tiếng Việt thế nào thì chế tiếng Anh ra thế đó. Vậy nên mới có những cụm từ cười ra nước mắt như: “no star where (không sao đâu), hay “umbrella tomorrow” (ô mai). Kỹ năng nghe hiểu tiếng Anh thì bập bõm, ai giỏi chắc nghe được khoảng 60%. Phản ứng tiếng Anh trong thảo luận nhóm thì…. hic “cứng họng”! Kiến thức tiếng Anh thì nhiều nhưng khả năng sử dụng thì chả bao nhiêu (vì học vẹt)! Điều mạnh nhất trong tiếng Anh của người Việt là kỹ năng đọc hiểu. Nhưng văn hóa đọc của người Việt thì….

Cũng như ví dụ ẩm thực ở trên, không ai dạy đứa trẻ đi xe đạp bằng cách mua cho nó tập sách giáo khoa về xe đạp, sau đó kiểm tra liên tục sự ghi nhớ của đứa trẻ về các bộ phận của xe, về lý thuyết cân bằng lực khi ngồi trên yên xe. Nếu đứa trẻ nào được từ 5 điểm trở lên mới cho dùng xe đạp thật!….!….! Đây là cách dạy trẻ đi xe đạp ngu ngốc, thậm chí điên rồ.

Nhưng chúng ta lại áp dụng đúng quy tắc này để dạy và học tiếng Anh và nhiều môn học/kỹ năng thực tế khác.

Khi trẻ tập đi xe đạp, nó sẽ bị ngã nhiều lần do chưa lấy được thăng bằng, bị chầy xước tay-chân-mặt-mũi, thậm chí đâm vào bụi rậm/tường rào đến thâm tím, chảy máu nhiều chỗ. Cũng như thế, khi trải nghiệm tiếng Anh, người học sẽ mắc nhiều lỗi sai trong phát âm, trong cách hiểu và áp dụng ngữ pháp để viết câu, trong cách hiểu sự đa nghĩa-đa chức năng của từ vựng tiếng Anh, dẫn đến những cách diễn đạt ngớ ngẩn trong kỹ năng nói và viết. Trong việc tập xe đạp; bố mẹ, ông bà hoặc người thân sẽ chỉ dẫn đứa trẻ cách cân bằng lực, khuyên nó là có nên ngồi lên yên xe hay chưa, và cổ vũ động viên đứa trẻ đừng bỏ cuộc vì nó sẽ làm được. Trong việc học tiếng Anh, giáo viên phải là người tạo môi trường khám phá tiếng Anh cho người học, giúp chỉ ra cho người học những lỗi sai và cách khắc phục; giúp người học hình thành kỹ năng LÃNH ĐẠO việc học tiếng Anh suốt đời; và cổ vũ, động viên người học vượt qua những khó khăn tâm lý trong suốt quá trình học tập.

Bạn đang học vẹt tiếng Anh? Hay bạn đang trải nghiệm nó?

Nếu bạn cần một người đồng hành trong quá trình “tập xe đạp” kỹ năng quan trọng này, Tôi muốn giúp BẠN rèn luyện và nắm vững kỹ năng phát âm tiếng Anh trong 2 tuần tới. Nếu bạn đã SẴN SÀNG, hãy đăng ký 2 tuần THỬ THÁCH Phát âm – Đọc to để được học MIỄN PHÍ phương pháp PHÁT ÂM – ĐỌC TO tiếng Anh chuẩn Quốc tế và được tôi đánh giá trực tiếp trong 2 tuần liên tục.