Phụ thuộc vào giáo trình. Rồi lại kêu ca là giáo trình không tốt, không phù hợp với văn hóa người Việt hoặc cách học của người Việt. Giáo trình trong nước thì chê, nhưng giáo trình nước ngoài lại than đắt! Mà đắt thật, một cuốn giáo trình cho trẻ con có thể lên đến vài trăm ngàn 1 cuốn mỏng tang.

Phụ thuộc vào thầy/cô, dù online hay offline. Thầy/cô đá đít hoặc bắt ép thì học chống đối. Không thì thôi. Mục đích của việc học là trả bài cho thầy/cô, làm vui lòng thầy/cô. Rồi học xong là chữ thầy/cô là trả lại gần hết. Người học thì đếm giờ cho hết lớp để còn được tự do làm việc mình thích. Người dạy thì cố mà dạy cho hết giờ để nhận thù lao cho những giờ dạy này. Việc học được coi như sự giao dịch giữa người dạy và người học. Ngoài những giờ giao dịch đó, người dạy hết trách nhiệm, và người học chỉ hiểu rằng mình đang tham gia một khóa học tiếng Anh. Hết khóa học, hết đóng tiền là hết học…

Phụ thuộc vào Internet hoặc ứng dụng (apps). Khi buông ra, người học lại vẫn lặp lại những lỗi mang tính chất hệ thống trước đây.

Phụ thuộc vào trung tâm. Trung tâm thật hoành tráng lộng lẫy; nhiều nhân viên trẻ đẹp lượn qua lượn lại; đội ngũ sales (bán hàng) khéo léo, đon đả, khen phụ huynh, học sinh đến mức các nịnh thần ngày xưa còn thấy kém trình; giáo viên nước ngoài với da trắng, mắt xanh làm cho người học cảm thấy ấn tượng và tin tưởng; giáo trình từ các trường đỉnh cao; những brochure (cuốn thông tin) được thiết kế và in ấn thật bắt mắt. Tất cả toát lên vẻ sang trọng, quý phái mà người học muốn đánh bóng đẳng cấp của mình hoặc đứa con mà họ đăng ký ở trung tâm.

Không cần biết chất lượng thế nào, con cái học hành ra sao, chỉ cần đứa trẻ nói được tiếng Anh là phụ huynh mát lòng mặc dù không biết nó nói cái gì, có chuẩn ngữ âm quốc tế và ngữ pháp không. Tôi đã chứng kiến hàng trăm em học sinh khi sang Singapore và làm bài kiểm tra đầu vào của tôi, tôi đã rất bất ngờ khi chấm bài viết và phỏng vấn các em. Với cả xấp các chứng chỉ Anh ngữ từ thấp cấp đến cao cấp từ cách trung tâm Anh ngữ hoành tráng nhất tại Việt Nam, tôi có một kỳ vọng tương đối cao. Tuy vậy, điều mà tôi chứng kiến là các em chém gió bằng tiếng Anh rất tốt, dùng tiếng lóng (slang) thì khá nhiều vì được cho là ngầu (cool). Nhưng bài viết thì chi chít lỗi viết câu, lỗi chính tả. Phỏng vấn về khát vọng, giấc mơ hoặc lý do thực sự các em chọn giáo dục Singapore thì câu trả lời thường ngây ngô và rập khuôn, hầu như không có chính kiến, sự sáng tạo hay suy nghĩ chiến lược. Những câu trả lời phỏng vấn sai rất nhiều về cấu trúc câu và phát âm. Tôi tự hỏi mình: “Tại sao lại vậy?”

Với người lớn, khi học tiếng Anh lại chỉ mau mau học giao tiếp. Nhưng cách hiểu về giao tiếp của họ chỉ là Nghe và Nói. Và họ dựa vào những câu giao tiếp có sẵn để học thuộc tùy vào chủ đề. Kỹ năng Nghe thì loáng thoáng vì tiếp tục, người học lại dựa vào sự học vẹt những tài liệu được cho sẵn.

Nhưng để giao tiếp tiếng Anh hiệu quả, điều đầu tiên là phải biết cách PHÁT ÂM tiếng Anh cho chuẩn với trọng âm, phụ âm cuối. Sau đó cần phải nắm chắc cách viết câu tiếng Anh cho chuẩn cấu trúc câu. Chỉ và chỉ khi người học phát âm rõ ràng, rành rọt các từ tiếng Anh và hiểu kỹ cách viết câu chuẩn, lúc đấy họ mới có thể Nghe và Nói tiếng Anh cơ bản được.

Khi phụ thuộc, người học trở thành nô lệ của hệ thống, thành nguồn tài nguyên để hệ thống khai thác triệt để.

Ta phải thoát khỏi những sự phụ thuộc này. Ta phải ĐỘC LẬP trong việc học tiếng Anh. Muốn độc lập, ta phải LÀM CHỦ kỹ năng tự học tiếng Anh. Và để LÀM CHỦ tiếng Anh, ta cần tạo thời gian và không gian để phát triển thói quen tự học tiếng Anh hiệu quả.

Quá trình LÀM CHỦ tiếng Anh giống như bao quá trình LÀM CHỦ những kỹ năng khác. Nó không hào nhoáng, không có lời cổ vũ động viên, không có sự công nhận trong ngắn hạn, không có sự đột phá. Ngược lại, nó cần sự chăm chỉ, chuyên cần; nó cần động lực tự thân (lý do quan trọng nhất tại sao bạn cần tiếng Anh như cơm ăn, nước uống hàng ngày?); nó cần sự kiên trì, nhẫn nại và liên tục.

Con người mà BẠN TRỞ THÀNH trong quá trình tự học để LÀM CHỦ tiếng Anh sẽ giúp bạn LÀM CHỦ nhiều kỹ năng và năng lực quan trọng khác. Kỹ năng TỰ HỌC TẬP SUỐT ĐỜI là kỹ năng sống còn của thời đại 4.0.

Hãy LÀM CHỦ. Hãy tìm sự ĐỘC LẬP & TỰ DO cho sự nghiệp học tập của chính mình. Hãy học tiếng Anh qua hành động với tôi qua Chương trình weLEAD (we Learn English As Doers) để trở thành người LÀM CHỦ quá trình tự học tiếng Anh suốt đời của bạn!