Học từ vựng bằng suy diễn dẫn đến đọc sai, bỏ âm cuối, không đúng trọng âm… là những cái sai phổ biến của người Việt mà bạn có từng mắc phải?

Gần đây, tôi có đọc được 1 bài chia sẻ từ 1 thầy giáo dạy tiếng Anh về chuyện học tiếng Anh, nhất là về Cách học phát âm của người Việt.  

Tôi cũng đã học tiếng Anh từ rất lâu rồi. Nhưng thực sự, để hiểu được đâu mới là phương pháp học tiếng Anh đúng cho người bắt đầu thì tôi đã phải trải qua hơn chục năm học lại và giảng dạy tiếng Anh cho người Việt.

Qua đó, tôi muốn khẳng định rõ hơn về tầm quan trọng của học phát âm tiếng Anh TRƯỚC KHI muốn tự tin với các kỹ năng khác.

Tôi nhấn mạnh lại 1 lần nữa “Muốn nghe được, nói được và hiểu được tiếng Anh, bạn cần phát âm chuẩn từng từ tiếng Anh trước đã”.

Tôi mượn lời chia sẻ rất thực tế của 1 giáo viên tiếng Anh để khẳng định rõ hơn quan điểm của mình.

Bạn có thể tiếp tục nếu bạn nhận thấy tầm quan trọng của phát âm hoặc bạn có thể dừng lại và tiếp tục cố ép bản thân học nghe tiếng Anh trong khi phát âm sai bét.

Người Việt đang đơn giản hóa tiếng Anh???

Trong sự giao thoa với tiếng bản địa, tiếng Anh cũng có những biến dạng tạo ra những khó khăn trong giao tiếp.

Người Việt được đánh giá là có khả năng bắt chước âm tốt nhất trong khu vực châu Á. Một phần có lẽ nhờ tiếng Việt có đến 6 thanh điệu, hệ thống chữ cái Latin đủ để bao quát âm vực các âm và chữ cái của tiếng Anh, và “tai nhạc” người Việt tốt hơn? Không thấy người Việt đọc “when” là /ven/ như nhiều người Thái, hay đọc “mail” là /meo/…

Song, chính những sự gần gũi ấy lại đôi khi làm người học ngộ nhận và đơn giản hóa âm của tiếng Anh. Mặc dù tiếng Việt và tiếng Anh có những chữ viết/âm gần giống nhau, nhưng thật ra chúng có cách phát âm không hoàn toàn giống nhau. Âm Anh thường bị người nói đồng hóa trong giao thoa với âm của tiếng Việt, tức là bị “Việt hóa”.

Những thói quen sai lầm trong phát âm

Chính tả và phát âm

Một trong những thói quen không tốt của người học, đó là tật học bằng suy diễn (by analogy), dẫn đến đọc sai.

Tiếng Anh có nhiều từ có chữ viết giống nhau nhưng đọc khác nhau. Chẳng hạn như: plough, enough, thought, though, through, và borough; ace, facepreface; chorechorus, chaotic. Thế nhưng không thể suy cách đọc từ “cough” để đọc từ “though” hay “through” được.

Từ có cùng chữ viết nhưng cách phát âm và trọng âm khác nhau khi chúng chuyển loại từ, ví dụ động từ “export” và danh từ “export”, động từ “increase” và danh từ “increase”; động từ “present” và danh từ “present” khác nhau cả về cách đọc và vị trí trọng âm (chỗ nhấn); “clean” trong danh từ “cleanliness” không còn đọc như gốc… Ví dụ vừa nêu khá phổ biến trong tiếng Anh.

Người học đặc biệt không “công thức hóa” các hiện tượng ngôn ngữ, (ví dụ, không nên kết luận “cứ viết OO thì đọc là /u/; cứ viết là EA thì đọc là /i:/…; từ có hai âm tiết thì trọng âm nhấn vào âm tiết thứ nhất…).

Thêm nữa, trong khi tiếng Anh không phải tiếng thanh điệu như tiếng Việt, ta không nên đọc từ tiếng Anh như thể nó có dấu thanh: đọc “card” là /cạc/, “source” là /suộc/… như thể có dấu nặng (.).

Đó là cách học dẫn đến sai lầm, vì từ tiếng Anh nổi tiếng là “viết một đường, đọc một nẻo”. Mọi quy luật trong tiếng Anh đều có rất nhiều ngoại lệ. Người dạy đừng “xui dại” người học theo cách đó.

Âm cuối

Tiếng Anh và tiếng Việt khác nhau còn ở cách đọc các âm cuối mỗi từ, đặc biệt là âm phụ âm. Ví dụ, khi được đọc lên, từ “write” và “ride”, “rice” và “rise” khác nhau ở âm vị cuối (/t/ vs /d/, /s/ vs /z/) khiến chúng khác nhau về nghĩa. Hoặc “like”, “lie” hay “life” sẽ là 1 từ nếu không phát âm âm cuối.

Do từ tiếng Việt không coi trọng những đặc thù đó nên khi nói tiếng Anh, người Việt có xu hướng gần như bỏ âm cuối, một điều gây khó khăn và khó chịu cho người nghe.

Ngược lại, cũng có người quá chú trọng âm cuối đến mức cường điệu làm mất tính tự nhiên, ví dụ, “home” thì cường điệu đọc thành gần như “homer” (gần như thêm một âm tiết).

Tính chất âm

Mặc dù tiếng Việt, ví dụ cũng có âm /t/, nhưng không có tính chất bật hơi như trong tiếng Anh; âm /k/ trong “lúc” không đọc như trong “look” của tiếng anh… Đó là sự khác nhau về đặc tính của âm này giữa hai thứ tiếng.

Trọng âm

Khi học phát âm, gặp từ mới hay biến thể của từ, đừng bao giờ quên xem vị trí trọng âm chính và phụ.

Bạn hỏi tôi làm sao để biết được trọng âm của từ ở vị trí nào mà không cần tra từ điển. Tôi nghĩ rằng, cách tốt nhất vẫn là tra từ điển, ghi nhớ và thực hành, vì đôi khi có một số từ không tuân thủ theo quy tắc trọng âm chung trong tiếng Anh.

Ngữ điệu

Ngữ điệu có tự nhiên hay không phụ thuộc vào phát âm, trọng âm, và nhịp điệu đúng. Nó sẽ giúp người nói nói lưu loát. Nhưng, khá nhiều người Việt có xu hướng đọc/nói tiếng Anh bằng một giọng ngang đều đều, không nhịp điệu và điểm nhấn của câu.

Với bất cứ người học và dạy tiếng Anh nào, khi tra nghĩa từ mới, đừng bao giờ quên tra cách phát âm; không phát âm theo lối suy diễn, khái quát hóa; hãy tìm cách so sánh cách phát âm của mình với các từ trong từ điển điện tử.”

Những chia sẻ trên có hữu ích với bạn?

Tôi nghĩ rằng cho dù xu hướng ngày càng coi trọng sự lưu loát hơn độ chính xác, thế nhưng việc phát âm đúng với ngữ điệu đúng sẽ giúp người khác giao tiếp với bạn dễ dàng hơn, hiệu quả hơn, và sang trọng hơn.

Vậy nên, trước khi muốn giao tiếp được tiếng Anh tự tin, nghe hiểu hiệu được nó, hãy học cách phát âm một cách chỉn chu nhất có thể. Hãy làm quen với cách phát âm trong tiếng Anh mỗi ngày và đừng xem nhẹ nó.

Phát âm chính xác là bước cơ bản đầu tiên để bạn nghe được, nói được tiếng Anh một cách tự tin hơn.

Học phát âm tiếng Anh chuẩn xác, hiệu quả tại: tienganhtongluc.com